Voeding en darmpjes: de basis begrijpen
Voordat we in de details duiken van wat je beter wel of niet kunt geven, is het goed om te snappen wat er in die kleine buik gebeurt. De darmen van een baby zijn nog volop in ontwikkeling. Ze leren wat ze moeten doen met al die nieuwe voeding. Dit proces heet rijping.
Als baby’s nog zo jong zijn, zijn hun darmflora – de goede bacteriën in hun darmen – nog niet helemaal volgroeid. Soms heeft het lichaam moeite met het verteren van bepaalde suikers of eiwitten. Dit kan leiden tot gasvorming en spanning. Die spanning voelt als pijnlijke krampjes. Het is dus vaak geen ‘fout’ in de voeding, maar een tijdelijke uitdaging in de spijsvertering.
Als je borstvoeding geeft: wat eet jij?
Dit is vaak de eerste plek waar ouders naar kijken bij voeding tegen krampjes. Als jij borstvoeding geeft, komt alles wat jij eet en drinkt uiteindelijk in de moedermelk terecht. Dit is prachtig en maakt borstvoeding de meest natuurlijke voeding. Maar het betekent ook dat bepaalde stoffen de baby bereiken.
Het idee dat je alles moet vermijden, klopt niet. Je hoeft niet op een streng dieet. De meeste baby’s hebben geen last van wat hun moeder eet. Maar er zijn een paar boosdoeners die vaker genoemd worden als het gaat om darmklachten bij de baby.
• Koemelkproteïne: Dit is de meest genoemde oorzaak. Sommige baby’s reageren gevoelig op de eiwitten uit koemelk die via de moedermelk binnenkomen. Dit is anders dan lactose-intolerantie, wat zeldzamer is bij baby’s.
• Cafeïne: Te veel koffie of energiedrankjes kunnen een prikkelende werking hebben op het zenuwstelsel van je baby, wat indirect kan leiden tot onrust en meer spanning.
• Pittig eten of veel ui/koolsoorten: Hoewel het bewijs wisselend is, ervaren sommige ouders dat sterk gekruid eten of veel koolsoorten (broccoli, spruitjes) bij de moeder de darmen van de baby wat meer van streek maken.
Wat kun je nu praktisch doen? Probeer niet alles tegelijk te schrappen. Dat is onnodig zwaar voor jezelf. Kies één ding om te testen. De meest effectieve aanpak bij vermoeden van een intolerantie is een eliminatiedieet. Stop bijvoorbeeld twee weken volledig met zuivelproducten. Let op: dit betekent écht geen melk, kaas, yoghurt, of verborgen melk in bijvoorbeeld brood of koekjes. Als je na twee weken merkt dat de krampjes duidelijk minder zijn, dan weet je dat je waarschijnlijk een gevoeligheid hebt gevonden. Blijft het hetzelfde? Dan kun je weer rustig zuivel toevoegen en iets anders proberen. Vind je dat je baby desondanks onrustig blijft na de voeding? Lees hier meer tips tegen huilen na de voeding.
Bij flesvoeding: de samenstelling telt
Als je flesvoeding geeft, ligt de focus op de formule zelf. De samenstelling van flesvoeding is heel nauwkeurig, maar soms is het gewoon de basis niet helemaal geschikt voor de darmen van jouw kind.
De meest gebruikte flesvoeding is op basis van koemelk. Als je vermoedt dat jouw baby reageert op koemelk, zijn er speciale alternatieven. Dit zijn hypoallergene of eiwit-gehydrolyseerde voedingen. Hierbij zijn de eiwitten al deels afgebroken. Ze zijn dus makkelijker te verteren voor gevoelige darmen.
Een andere veelvoorkomende oorzaak van krampjes bij flesvoeding is lactose. Lactose is de natuurlijke suiker in melk. Als de darmen moeite hebben met het aanmaken van het enzym lactase (dat lactose afbreekt), kan dit klachten geven. Je kunt dan overstappen op lactosevrije kunstvoeding.
Belangrijk advies hier: ga niet zomaar zelf experimenteren met andere merken of soorten. Elk merk is anders. Maak altijd eerst een afspraak met het consultatiebureau of je huisarts voordat je van flesvoeding wisselt. Zij kunnen je adviseren en controleren of de nieuwe voeding alle benodigde voedingsstoffen bevat.
Niet alleen wat erin gaat, maar ook hoe het erin gaat
Voeding tegen krampjes gaat niet alleen over de inhoud van het flesje of de moedermelk. Het gaat net zozeer om de manier waarop je kindje de voeding binnenkrijgt. Dit is vaak een eenvoudige aanpassing met groot effect op het verminderen van ingeslikte lucht.
VIDEO: Seniors: Top 6 Nutrients to STOP Leg Cramps & Strengthen Your Legs FAST! | HEALTH TIPS
Verrijkende links
Maak je reis door het onderwerp Voeding tegen krampjes: tips voor verlichting en preventie compleet met deze links.
• 7 tips bij Darmkrampjes – Fijn!
De techniek van het voeden
Als een baby te snel drinkt, te veel lucht binnenkrijgt, of als de drinkhouding niet goed is, kunnen die luchtbellen zorgen voor een opgeblazen gevoel en pijnlijke krampjes. Let hier eens goed op tijdens een voeding:
• Houding: Zorg dat je kindje niet helemaal plat ligt. Een licht schuine houding helpt de melk beter door te stromen en minder lucht mee te nemen.
• De fles checken (bij flesvoeding): Zorg ervoor dat de speen altijd helemaal vol zit met melk tijdens het drinken. Als er lucht in de speen zit, slurpt je baby lucht mee.
• Tempo: Een te snelle toevoer kan ook overweldigend zijn. Bij flesvoeding kun je een speen met een langzamer doorstroomtempo kiezen. Bij borstvoeding, zeker bij een sterke toeschietreflex, kan het helpen om de eerste melk even op te vangen en je kindje een rustiger tempo aan te bieden.
De rol van het drinken zelf
Het drinken van moedermelk of kunstvoeding is een inspanning voor een baby. Na de voeding is het cruciaal om lucht kwijt te raken. Veel ouders kennen het ritueel van boeren, maar soms is dit niet genoeg.
Probeer na elke voeding een goede boerbeurt te krijgen. Houd je kindje rechtop tegen je schouder. Als dat niet lukt, probeer het dan zittend op je schoot, waarbij je de kin ondersteunt en zachtjes klopt of wrijft over de rug. Soms helpt het ook om na de voeding nog even rustig rechtop te blijven, in plaats van meteen plat neer te leggen. Lucht heeft dan langer de tijd om naar boven te komen.
Wat kun je nog meer proberen rondom voeding?
Naast het soort voeding en de drinktechniek zijn er nog wat hulpmiddelen en aanpassingen die je kunt proberen als je zoekt naar voeding tegen krampjes.
Zijn supplementen een oplossing?
Soms wordt het gebruik van probiotica aangeraden. Probiotica zijn levende bacteriën die de darmflora ondersteunen. Er zijn specifieke stammen die onderzocht zijn op hun effect bij babykrampjes. Ze kunnen helpen de balans in de darmen te verbeteren. Vraag hiernaar bij het consultatiebureau. Zij kunnen je adviseren over kindvriendelijke druppels. Naast supplementen kan voeding een grote rol spelen bij darmklachten; lees hier meer over voeding bij PDS: wat wel en niet eten.
Ook vitamine D is belangrijk voor je baby en krijgt elk kindje in Nederland voorgeschreven. Hoewel het niet direct tegen krampjes werkt, is het een essentieel onderdeel van de voeding. Zorg dat je deze consequent geeft.
De temperatuur en hoeveelheid
Klinkt misschien simpel, maar het is belangrijk. Zorg dat de flesvoeding of moedermelk een aangename, niet te hete temperatuur heeft. Te koud of te heet kan de maag van je baby irriteren.
Let ook op de hoeveelheid per voeding. Geef je te veel tegelijk? Dan moet de maag en darm harder werken. Als je baby vaker en kleinere beetjes drinkt, kan dat soms al helpen om de belasting van de darmen te verminderen. Dit is de reden waarom sommige baby’s met drie uur alweer willen eten, terwijl de standaard misschien vier uur is. Kijk naar de signalen van je kindje en pas de frequentie aan, binnen de richtlijnen van je consultatiebureau.
Wanneer is het meer dan alleen maar ‘normale’ krampjes?
Het is belangrijk om te onthouden dat baby’s, zeker in de eerste drie tot vier maanden, veel huilen. Vaak past dit binnen de term 3H-regel: huilen na de voeding, huilen in de avond, en langdurig huilen. Dit zijn vaak onschuldige, ‘normale’ krampjes die horen bij het rijpen van het spijsverteringsstelsel. Vaak verminderen deze klachten rond de leeftijd van vier maanden vanzelf.
Echter, als je merkt dat de krampjes gepaard gaan met andere symptomen, is het tijd om de huisarts te bellen. Dit zijn signalen dat het soms meer kan zijn dan alleen een onrijpe darm.
• Als je baby naast het huilen ook vaak spuugt, en het is niet zomaar wat oproriepen, maar echt veel en krachtig.
• Als je kindje koorts heeft en de ontlasting verandert plotseling (bijvoorbeeld slijm of bloed).
• Als je baby erg suf is of niet goed drinkt.
Bij de zoektocht naar de beste voeding tegen krampjes, is rust bewaren het allerbelangrijkste. Je kind voelt jouw spanning. Blijf observeren, probeer kleine aanpassingen en weet dat dit vaak een fase is die voorbijgaat.
Veelgestelde vragen
Helpt een ander soort flesvoeding altijd?
Nee, helaas niet altijd. Wat voor het ene kind de oplossing is, werkt voor het andere kind niet. De beste aanpak is om eerst te kijken naar de drinktechniek en dan pas te overwegen om van voeding te wisselen, altijd in overleg met een professional.
Moet ik stoppen met alles wat mogelijk gasvormend is?
Als je borstvoeding geeft, hoef je niet preventief te stoppen met alles. Het is veel beter om alleen te elimineren wat je écht verdenkt, en dit gericht uit te proberen. Anders loop je het risico op tekorten of onnodige stress in je dieet.
Is meer voeding geven een oplossing tegen krampjes?
Vaak werkt dit averechts. Meer voeding betekent meer werk voor de darmen en kan juist leiden tot meer gas en spanning. Probeer liever de frequentie aan te passen of de hoeveelheid per keer iets te verminderen als je baby hongerig blijft.