Wanneer start je met de voeding fles?
Soms is flesvoeding de eerste en enige optie. Soms is het een aanvulling op borstvoeding. Wat jouw situatie ook is, het is goed dat je hier informatie over zoekt. Er is geen ‘beste’ manier; er is de manier die voor jou en je baby werkt. Het is belangrijk om te weten dat de overstap, of de start met flesvoeding, altijd maatwerk is. Je baby geeft je signalen, en jij leert die signalen steeds beter lezen.
De basis: wat zit er in die fles?
Meestal gebruik je standaard babyvoeding uit poedervorm. Dit is de meest gangbare voeding fles. Het is een nauwkeurige mix van eiwitten, vetten, koolhydraten, vitaminen en mineralen. Dit is ontworpen om zo dicht mogelijk bij moedermelk te komen. Je maakt dit klaar met water. Let hierbij altijd op de verhouding. Te veel water is gevaarlijk voor de nieren van je baby. Te weinig water zorgt ervoor dat je baby niet genoeg vocht binnenkrijgt en te veel zouten binnenkrijgt.
Gebruik altijd vers gekookt water dat je eerst laat afkoelen tot de juiste temperatuur (meestal rond de 70 graden Celsius voor het doden van bacteriën in het poeder). Daarna laat je het afkoelen tot drinktemperatuur. Controleer dit altijd op je pols. Voelt het warm, maar niet heet? Dan zit je goed. Dit is een kleine handeling die een groot verschil maakt in de veiligheid van de voeding fles.
Hoe vaak geef je de fles? Het ritme vinden
Dit is misschien wel de grootste vraag: hoe vaak moet die fles erin? Bij pasgeborenen is het antwoord simpel: op verzoek. Maar wat betekent dat precies? Het betekent dat je niet per se op de klok hoeft te kijken, maar naar je baby. Vooral in de eerste weken is dit belangrijk voor een goede start. De hoeveelheid voeding per keer is ook belangrijk; hoeveel voeding een baby van 6 kilo nodig heeft, bijvoorbeeld, kan variëren.
VIDEO: Zo maak je een flesje klaar | Kraamvragen | Alf. 1 | Kruidvat
Hongersignalen herkennen
Wachten tot je baby luidkeels huilt, is vaak te laat. Huilen is een laatste noodsignaal. Kijk naar de eerdere signalen. Herken je deze bij jouw kleintje? Dan is het tijd voor een voeding fles:
• Je baby wordt onrustig in bedje of bij je.
• Je baby maakt smakkende of zuigende bewegingen.
• Je baby beweegt het hoofdje alsof het zoekt.
• Je baby steekt de handjes naar de mond.
Pasgeborenen drinken vaak zo’n 8 tot 12 keer per dag. Dit lijkt veel, maar het is nodig voor een goede gewichtstoename. Na een paar weken zie je vaak een ritme ontstaan. De één drinkt liever zes keer een grotere hoeveelheid, de ander drinkt liever tien keer een kleinere portie. Blijf flexibel. Als je kindje een groeispurt heeft, zal het meer willen. Dat is normaal en hoort bij de ontwikkeling.
Hoeveel moet er in de fles?
Ook dit verschilt per baby. Een algemene richtlijn is dat een baby in de eerste maand ongeveer 150 milliliter voeding per kilo lichaamsgewicht per dag nodig heeft. Weegt je baby bijvoorbeeld 3 kilo? Dan heeft hij ongeveer 450 ml per dag nodig. Verdeeld over 10 voedingen is dat 45 ml per keer. Maar dit is een gemiddelde. Sommige baby’s drinken meer, anderen minder. Kijk naar de volle en de lege fles. Als je baby de fles consequent laat staan, bijvoorbeeld maar de helft drinkt, is het slim om dit even te bespreken. Misschien wil je even de speen of de hoeveelheid aanpassen.
De speen: het contactmoment met de voeding fles
De speen is de brug tussen de voeding en je baby. Hier moet je goed naar kijken, want de verkeerde speen kan voor frustratie zorgen. Er zijn veel verschillende soorten. Je hebt verschillende standen (maat 1, 2, 3) en verschillende vormen. De stand bepaalt hoe snel de melk uit de speen komt.
Overstappen naar een snellere speen
Als je merkt dat je baby tijdens het drinken erg moe wordt, vaak in slaap valt, of veel moet pauzeren om luchtbellen weg te slikken, dan kan de speen te langzaam zijn. Je baby moet dan te hard werken voor weinig resultaat. Dit is vermoeiend. Je kunt dan overstappen naar een maatje groter (bijvoorbeeld van maat 1 naar maat 2). Dit doe je vaak als de baby ouder wordt en sterker wordt in zijn kaak- en zuigkracht.
Let ook op het ‘lekken’. Als de speen te snel is, loopt de melk vaak langs de kin van je baby. Dit kan ook voor krampjes zorgen, omdat je baby dan te veel binnenkrijgt in korte tijd. Het is dus een zoektocht naar de perfecte flow voor jouw kind.
Krampjes, spugen en lucht: de bijwerkingen van de fles
Veel ouders die de voeding fles geven, maken zich zorgen over krampjes. Dit komt vaak doordat de baby tijdens het drinken lucht binnenkrijgt. Dit gebeurt als de speen niet goed afsluit, of als de drinkhouding niet optimaal is.
Relevante artikelen
Leer meer over Voeding fles: Alles over babyvoeding en flessen door deze selectie van links te verkennen.
• Hoeveel flesjes per dag? – Kind en Gezin
• Basischecklist babyvoeding – De Verloskundige
De juiste houding
Probeer je baby rechtop te houden tijdens het voeden. Niet plat op de rug. Een hoek van ongeveer 45 tot 60 graden is goed. Zorg dat de speen helemaal gevuld is met melk, zodat er zo min mogelijk lucht in komt. Je kunt de fles iets kantelen zodat de lucht zich ophoopt in de bolle onderkant van de fles, weg van de speen.
Het belang van boeren
Lucht die toch binnenkomt, moet er weer uit. Regelmatig boeren is essentieel bij de voeding fles. Doe dit niet alleen aan het einde. Neem halverwege de fles even een pauze. Til je baby op, houd hem stevig tegen je aan, en klop of wrijf zachtjes op de rug. Sommige baby’s hebben tussendoor genoeg, anderen hebben pas na de hele fles een goede boer.
Als je kindje vaak spuugt na de voeding, kijk dan eens naar de hoeveelheid. Te veel voeding in één keer kan makkelijk weer omhoog komen. Probeer de hoeveelheid te verdelen over meer voedingen, of kies een iets kleinere speen zodat het langzamer gaat. Blijf alert op een hele heftige, krachtige spuugpartij; dat is iets anders dan een klein beetje teruggeven en moet je met de huisarts bespreken.
Overstappen naar een andere voeding: wanneer en hoe?
Soms moet je overstappen. Bijvoorbeeld als je baby niet goed groeit op de huidige standaardvoeding, of als er klachten zijn zoals hevige spugen of overmatig veel kramp. Dan kom je soms uit bij een ‘hypoallergene’ of ‘AR’ (anti-reflux) voeding. Dit zijn speciale soorten flesvoeding.
Het overstappen moet je altijd goed begeleiden. Je wilt je baby niet te veel belasten met een totaal nieuw systeem. Doe dit daarom langzaam, tenzij de arts anders adviseert vanwege duidelijke medische redenen. Meng de nieuwe voeding in de fles met de oude voeding. Begin met een klein beetje van de nieuwe, en bouw dit langzaam op over een paar dagen.
• Dag 1-2: 75% oude voeding, 25% nieuwe voeding.
• Dag 3-4: 50% oude voeding, 50% nieuwe voeding.
• Dag 5-6: 25% oude voeding, 75% nieuwe voeding.
• Vanaf dag 7: 100% nieuwe voeding.
Houd tijdens deze overgang goed in de gaten hoe je baby reageert. Nieuwe voeding kan tijdelijk wat meer darmgeluiden of een verandering in de ontlasting geven. Maar als je baby erg ongemakkelijk wordt, blijf dan even bij een mengverhouding die goed ging en overleg. Het is een proces van uitproberen.
Steriliseren en schoonmaken: hygiëne rondom de fles
Hygiëne is cruciaal bij de voeding fles, zeker in de eerste zes maanden. Bacteriën kunnen zich snel vermenigvuldigen in melkresten. Je hoeft niet meer na élke voeding de hele fles uit te koken, zoals vroeger soms werd geadviseerd, maar goed schoonmaken is een must.
Stap-voor-stap schoonmaken
Na elke voeding maak je de fles direct schoon. Het liefst spoel je eerst alle melkresten weg onder koud stromend water.
• Haal de fles uit elkaar: speen, dop, ring en fles.
• Gebruik een flessenborstel en warm water met afwasmiddel. Borstel goed alle hoekjes en gaatjes van de speen.
• Spoel alles heel goed af met schoon, stromend water.
• Je kunt de flesonderdelen bewaren in een schone, afgesloten bak of doek totdat je weer gaat voeden.
Koken of steriliseren doe je nu meestal één keer per dag, afhankelijk van wat jij het prettigst vindt en hoe oud je baby is. Je kunt dit doen door onderdelen in een pan water te koken (ongeveer 5 minuten) of door een stoomsterilisator te gebruiken. Dit geeft je de zekerheid dat je weer een frisse, schone voeding fles klaar hebt staan voor de volgende keer.
Veelgestelde vragen
Is het erg als mijn baby een andere speen wil?
Nee, dat is heel normaal. Baby’s ontwikkelen hun zuigkracht en ademhaling. Wat in het begin te snel was, kan later te langzaam aanvoelen. Let vooral op signalen zoals vermoeidheid tijdens het drinken of juist lekkage langs de mond. Het is jouw taak om de flow van de voeding fles aan te passen aan de ontwikkeling van je kind. Voor meer informatie over de voedingseisen en schema’s, kun je hier lezen hoeveel voeding een baby van 5 maanden nodig heeft.
Hoeveel water mag ik gebruiken voor poedermelk?
Houd je strikt aan de instructies op de verpakking van de flesvoeding. Gebruik altijd de maatlepel die erbij hoort en meet het water nauwkeurig af. Meer water dan voorgeschreven kan de nieren belasten en te weinig water zorgt voor te veel voedingsstoffen voor de kleine darmen.
Wanneer kan ik afbouwen met de voeding fles?
Dit gebeurt meestal geleidelijk als je overstapt op vast voedsel, rond de zes maanden. De fles blijft nog een belangrijke bron van voedingsstoffen, maar je gaat steeds meer vaste voeding aanbieden. Overleg met het consultatiebureau wanneer je echt kunt minderen met het aantal voedingen. Blijf goed kijken naar de behoefte van je baby; de overgang naar vast voedsel gaat niet altijd even snel.