De overstap: wanneer en waarom je dit overweegt
Het is belangrijk om te beseffen dat er geen ‘juiste’ of ‘verkeerde’ reden is om over te stappen op flesvoeding, of dat nu (gedeeltelijk) met kunstvoeding is of met afgekolfde moedermelk. Soms is het een weloverwogen keuze. Misschien wil je partner ook graag voeden. Misschien heb je medische redenen, of misschien wil je na een periode van intensieve borstvoeding gewoon wat meer rust en flexibiliteit. Het is jouw baby en jouw lichaam. Wat de reden ook is, jouw gevoel hierbij is leidend.
Herken je dit? Je bent moe. Je voelt de druk om ‘het’ goed te doen. Of je merkt dat je baby toch niet helemaal goed aanzit en dat de kolfsessies frustrerend zijn. Dat zijn hele normale signalen dat het tijd kan zijn om de situatie opnieuw te bekijken en de introductie van de fles serieus te overwegen. Het gaat erom dat jullie allebei goed functioneren.
Wanneer is het een goed moment om te beginnen met de fles?
Er is geen magische datum. Sommige ouders wachten een paar weken tot de borstvoeding goed loopt, bijvoorbeeld na de kraamperiode, omdat ze eerst die sterke basis willen leggen. Anderen starten sneller omdat er medische redenen zijn voor kunstvoeding of een combinatie. De gouden regel is: doe het als het voor jou rust geeft, maar wel liefst als je baby al wat geoefend heeft met slikken en wennen aan jouw aanwezigheid.
Als je borstvoeding nog aan het opbouwen bent, is het vaak slim om eerst een paar weken te wachten. Zo krijgt je lichaam de kans om een goede productie op te bouwen. Als je je echt zorgen maakt over de aanleg of de groei van je kindje, praat dan eerst met een lactatiekundige. Zij kan je helpen de borstvoeding zo effectief mogelijk te maken, zodat je een weloverwogen beslissing kunt nemen over eventuele aanvulling met een flesje.
De praktische stappen: afgekolfde melk of kunstvoeding?
De overgang naar de fles betekent niet automatisch dat je stopt met borstvoeding. Veel ouders kiezen voor een combinatie. Dit heet ‘gecombineerd voeden’ of ‘combineren’. Dit verlaagt de druk en geeft je de flexibiliteit die je zoekt.
Afgekolfde moedermelk via de fles
Als je afkolft, is de overstap vaak het makkelijkst. Je baby kent de smaak al. Het enige verschil is het drinkmechanisme. Hierbij is het belangrijk dat je de juiste fles en speen kiest. Dit is cruciaal bij de overgang van borst naar fles om ’tepelverwarring’ te voorkomen, al noemen we dat liever ‘drinktechniekverwarring’.
Wat je nodig hebt voor een zachte overgang:
• Een goede kolf, als je die nog niet hebt. Elektrisch is vaak efficiënter dan handmatig, zeker als je regelmatig moet kolven.
• Flesjes en spenen. Begin met een speen die een langzame stroomsnelheid heeft. Je wilt dat je baby moeite moet doen, net als aan de borst.
• Een rustige plek om te voeden.
VIDEO: 10. Advies voor vrouwen – Prolongitudine: 12 tips tegen kanker
Introductie van kunstvoeding
Als je kiest voor kunstvoeding, is het wennen voor de baby anders. De smaak is nieuw. Je kunt eventueel beginnen met een kleine hoeveelheid kunstvoeding aan te lengen bij je afgekolfde melk om te wennen aan de smaak. Bedenk goed hoeveel je wilt geven. Ga je voor één fles per dag, of wil je er twee geven?
Veelgestelde vragen hierbij gaan over de bereiding. Volg altijd heel nauwkeurig de instructies op de verpakking van de kunstvoeding. Te veel water is gevaarlijk voor je baby, te weinig kan leiden tot verstopping. Meet alles nauwkeurig af. Hygiëne is ook superbelangrijk: steriliseer de flesjes en spenen in het begin dagelijks goed. Later, als je baby ouder wordt en een sterker immuunsysteem heeft, mag je de eisen vaak iets versoepelen, maar in het begin: wees heel precies.
De eerste fles: hoe pak je dit aan?
Dit is vaak het spannendste moment. Je zit met dat flesje en je baby kijkt je aan alsof je een vreemd voorwerp presenteert. De sleutel hier is: timing en wie het geeft. Hier liggen de beste tips om die eerste keer soepel te laten verlopen.
Timing is alles
Geef de eerste fles nooit als je baby extreem hongerig is. Dan wordt de frustratie meteen heel groot als het niet meteen lukt. Wacht tot je baby alert is, maar nog net niet driftig van de honger. Een beetje spanning is goed, maar geen paniek.
Belangrijke links
Verken deze relevante bronnen om je kennis over Van borst naar fles voeding: tips en advies uit te breiden.
Laat iemand anders het geven
Dit klinkt misschien tegenintuïtief, maar het werkt vaak het beste: laat je partner of een ander vertrouwd persoon de eerste fles geven. Waarom? Jouw geur is sterk verbonden met borstvoeding. Je baby ruikt jou en kan daardoor het verschil tussen de borst en de fles minder goed accepteren. Als jij even de kamer uit gaat, of je omdraait en de ander het voeden laat doen, is de kans groter dat je baby accepteert dat het eten nu uit dit nieuwe ding komt.
De juiste houding
Je hoeft niet meteen de baby in een rechte rechtop-houding te leggen zoals je soms bij kunstvoeding ziet. Houd je baby dicht bij je in een knuffelhouding, vergelijkbaar met hoe je borstvoeding geeft. Houd de fles horizontaal, zodat de melk er langzaam uitstroomt. Als je de fles recht naar boven houdt, stroomt de melk er te snel uit en kan je baby zich verslikken.
Laat de speen even aan de lipjes voelen. Laat je baby zelf happen. Dwing de speen niet in de mond. Als je baby pakt, geef dan een klein beetje voeding, eventueel een paar druppels die je eerst uit de speen knijpt. Dit maakt de speen aantrekkelijker. Als het niet lukt, stop dan. Druk zetten werkt averechts.
Omgaan met de reacties van je baby
Wat als je baby boos wordt, de fles weigert of juist te gulzig drinkt? Dat is heel normaal. De drinktechniek is anders. Bij de borst ‘werk’ je zelf aan het melktempo. Bij de fles bepaalt de speen het tempo. Je baby moet leren omgaan met die constante stroom.
Herkenbare situaties en hoe je ze oplost
• De baby krijgt de speen niet goed in de mond: Probeer de speen iets schuiner aan te bieden, zodat de rand van de speen goed aansluit op het gehemelte. Zorg dat de tepel van de speen vol zit met melk voordat je hem aanbiedt, anders moet je baby eerst heel hard zuigen om te starten.
• De baby drinkt te snel en verslikt zich: Je gebruikt een te snelle speen. Ga terug naar een langzamere variant (niveau 1 of ‘slow flow’). Geef kleine beetjes. Neem tussendoor een pauze om je baby even te laten boeren of op adem te laten komen.
• De baby lijkt de borst te weigeren na de fles (tepel-preferentie): Dit gebeurt als de fles te makkelijk is. Probeer na de fles niet direct de borst aan te bieden. Bied de borst aan als je baby nog tevreden is, niet als hij al hongerig is. Je kunt ook proberen de fles pas aan te bieden nadat je eerst een voeding aan de borst hebt gegeven, en de fles alleen gebruikt als aanvulling. Voor moeders die de melk afkolven als aanvulling, is het nuttig om te weten hoe lang je het beste kunt kolven na een voeding.
Als je merkt dat je baby na een paar pogingen echt gestrest raakt, is het beter om de sessie te stoppen en het later opnieuw te proberen. Een positieve ervaring is veel waardevoller dan een volle maag op dat moment. Je wilt dat je kind de fles als iets neutraals of positiefs ziet, niet als een strijd.
Het effect op jouw melkproductie en het combineren
Als je borstvoeding wilt blijven geven, is het belangrijk om te weten wat de fles doet met je productie. Minder vaak aan de borst drinken of kolven betekent minder stimulatie. Dit kan leiden tot een daling van je melkproductie.
Als je merkt dat je productie daalt, zijn er een paar dingen die je kunt doen om je aanbod op peil te houden:
• Blijf stimuleren op de momenten dat je normaal zou voeden: Als je ’s ochtends een fles geeft, kolf dan op dat moment om je lichaam het signaal te geven dat er toch melk nodig is.
• Blijf je baby aanleggen: Zelfs als je weet dat de fles daarna komt, stimuleert huid-op-huidcontact en het zuigen aan de borst de hormonen die de productie regelen.
• Zorg goed voor jezelf: Drink genoeg water en probeer voldoende rust te pakken. Dit klinkt cliché, maar het is echt zo dat stress je productie kan beïnvloeden.
Onthoud: borstvoeding en flesvoeding kunnen prima naast elkaar bestaan. Je hoeft niet meteen te kiezen voor één van de twee. Het gaat erom wat voor jou op dit moment haalbaar is. Als je merkt dat je de fles introduceert voor je eigen rust, en je baby pakt het goed, dan heb je een mooie balans gevonden.
Veelgestelde vragen
moet ik mijn baby direct aanleggen na de fles?
Nee, dat hoeft niet. Als je merkt dat je baby na de fles een goede voeding heeft gehad en tevreden is, geef hem dan de tijd om te rusten. Als je wilt blijven stimuleren, kun je wel even kort aanleggen om de borsten te legen. Doe dit vooral als je merkt dat je productie daalt.
hoe lang duurt het voordat mijn baby de fles accepteert?
Dat kan van één keer tot een paar weken duren. Sommige baby’s pakken het meteen, andere hebben meer geduld nodig. Blijf kalm en probeer het dagelijks op een rustig moment opnieuw. Forceer niets, want dat werkt averechts.
kan ik de fles ook ’s nachts introduceren?
Veel ouders introduceren de fles juist ’s nachts, omdat ze denken dat ze dan rust krijgen. Wees voorzichtig hiermee. De nachtvoedingen zijn sterk hormonaal gekoppeld aan jouw productie. Als je een nachtvoeding vervangt, daalt de productie sneller. Begin liever overdag met een fles, en vervang een nachtvoeding pas als je zeker weet dat je productie stabiel is zonder die voeding.