Wat is carnivoor voeding nu eigenlijk?
Simpel gezegd: carnivoor voeding is een eetpatroon waarbij je je uitsluitend of grotendeels richt op dierlijke producten. Denk aan vlees, vis, eieren en soms zuivel. Alle plantaardige voeding, zoals groenten, fruit, granen, noten en zaden, laat je weg. Het klinkt heel extreem, dat begrijp ik volledig. Onze maatschappij is doordrongen van het idee dat we dagelijks een regenboog aan groenten nodig hebben om gezond te zijn. Daarom is het logisch dat je hier eerst sceptisch over bent. Maar om dit goed te begrijpen, moeten we terug naar de basis. Wat hebben onze verre voorouders gegeten? Wat heeft het menselijk lichaam gevormd?
De carnivoor levensstijl is in essentie een eliminatiedieet op zeer strikte basis. Het idee is dat je alle mogelijke irriterende stoffen, lectines, fytaten en andere plantaardige ‘anti-nutriënten’ uit je dieet haalt. Dit zijn stoffen die in planten zitten en die sommige mensen – vaak onbewust – slecht verdragen. Als je veel vage klachten hebt, is het soms moeilijk om de boosdoener te vinden. De carnivoor aanpak pakt dit heel direct aan: je haalt álles weg wat potentieel irriteert, en kijkt wat er overblijft.
De pijlers van het carnivoor dieet
Als je besluit om de stap naar een puur carnivoor eetpatroon te zetten, zijn er een paar hoofdgroepen van voedsel waar je je op focust. Het is belangrijk om te weten dat er variaties zijn. Niet iedereen eet precies hetzelfde. De een kiest voor een zeer strikte benadering, de ander laat bijvoorbeeld boter of harde kaas toe. Maar de basis is deze:
• Vlees: Rood vlees is vaak de basis. Denk aan rund, lam of geit. Dit levert de meeste voedingsstoffen, inclusief vet, wat cruciaal is voor energie.
• Orgaanvlees: Lever, hart, nieren. Dit zijn de voedingsdichtste delen van het dier en worden vaak aangeraden om tekorten te voorkomen.
• Vis en zeevruchten: Goede bronnen van omega-3 vetzuren en jodium.
• Eieren: Zeer voedzaam en veelzijdig, mits je ze goed verdraagt.
• Dierlijk vet: Talg, reuzel, of het vet dat aan het vlees vastzit. Vet is je primaire brandstof op een carnivoor dieet.
Wat je dus bewust vermijdt, zijn de vezels en koolhydraten uit groenten en fruit. Dat is het grote verschil met bijvoorbeeld een koolhydraatarm of keto dieet, waarbij groenten juist centraal staan.
Waarom zouden mensen dit proberen? Jouw mogelijke klachten
Je vraagt je waarschijnlijk af: “Waarom zou ik dit doen als ik me redelijk goed voel?” De mensen die overstappen op carnivoor voeding doen dat meestal niet zomaar. Ze zoeken een oplossing voor hardnekkige problemen. Misschien herken jij je in een van deze situaties rondom jouw eetgedrag of gezondheid:
• Chronische darmklachten: Je hebt vaak last van winderigheid, krampen, of onregelmatige stoelgang, ondanks dat je dacht dat je gezond at. Veel mensen met PDS (prikkelbare darm syndroom) ervaren hier verlichting bij.
• Auto-immuunproblemen: Mensen met aandoeningen waarbij het eigen immuunsysteem het lichaam aanvalt, zoeken vaak naar manieren om ontstekingen te verminderen. Plantaardige stoffen worden soms als triggers gezien.
• Onverklaarbare ontstekingen of huidproblemen: Denk aan hardnekkige eczeem, psoriasis, of chronische gewrichtspijn. Het weghalen van potentieel ontstekingsbevorderende stoffen kan dan helderheid scheppen.
• Moeite met gewichtsbeheersing of energiedips: Als je merkt dat je na het eten van koolhydraten (brood, pasta, suiker) energiedips krijgt, kan het stabiliseren van je bloedsuikerspiegel door alleen dierlijke vetten en eiwitten een uitkomst zijn.
Het mooie van deze aanpak is de eenvoud. Je hoeft je niet bezig te houden met calorieën tellen of het combineren van macro’s. Je focust je op het eten van wat jouw lichaam nodig heeft in de meest pure vorm die er is: voedsel van dierlijke oorsprong. Dit brengt rust in je hoofd als je continu bezig bent met wat je wel en niet mag eten.
Hoe begin je praktisch aan carnivoor voeding? De stappen
De overstap maken naar alleen vlees is een grote stap. Je lichaam moet wennen aan het verbranden van vet in plaats van koolhydraten. Dit proces heet metabole flexibiliteit, of, simpeler gezegd, overschakelen op vetverbranding. Dit vergt begeleiding en geduld. Je moet dit niet overhaasten.
VIDEO: 7 manieren waarop het carnivore dieet werkt! [Onderdrukte mechanismen] – 2024
Stap 1: De eliminatiefase
Begin rustig. Voordat je volledig carnivoor gaat, is het slim om eerst een streng eliminatiedieet te volgen. Dit doe je om te kijken hoe je reageert op de meest voorkomende allergenen en irriterende stoffen. Veel mensen starten door eerst alle plantaardige voeding weg te laten, behalve zout en water. Eet dan alleen rood vlees, zout en water. Dit houd je bijvoorbeeld dertig dagen vol.
Let goed op je lichaam. Hoe voel je je na een week? Heb je meer energie? Slaapt je beter? Of merk je dat je echt honger hebt en je je suf voelt? Deze fase helpt je om te zien hoe jouw lichaam reageert op de afwezigheid van plantenstoffen.
Stap 2: Luisteren naar je verzadigingsgevoel
Dit is een cruciaal punt bij carnivoor voeding. Je eet tot je verzadigd bent, en dan stop je. Je hoeft niet meer te eten omdat het ‘lunchtijd’ is of omdat de klok dat aangeeft. Dit is een heel andere manier van eten voor veel mensen die gewend zijn aan drie vaste maaltijden per dag.
Zorg dat je voldoende vet eet. Mensen die te veel mager vlees eten, krijgen soms last van diarree of voelen zich niet voldaan. Vet is je energiebron. Kies voor stukken vlees met zichtbaar vet, of voeg dierlijk vet toe tijdens het bakken. Denk aan rundergehakt met 20% vet, of een stuk ribeye.
Verdiepende links
Ga dieper in op Carnivoor voeding: Wat is het en hoe werkt het? met deze informatieve selectie.
• Standpunt carnivoor dieet – NVD
• Carnivoor dieet: wat is het en hoe werkt het? | HelloFresh
Stap 3: De introductie van andere dierlijke producten
Na een periode van strikte eliminatie (bijvoorbeeld 30 dagen alleen vlees, zout en water), kun je voorzichtig andere dierlijke producten gaan toevoegen. Dit doe je één voor één. Wacht een paar dagen tussen elke introductie om te zien of je een reactie krijgt.
Begin bijvoorbeeld met eieren. Eet een paar dagen alleen eieren en je vertrouwde vlees. Gaat dit goed? Probeer dan vis. Klaar met vis? Dan kun je denken aan wat zuivel, zoals volle yoghurt of harde kaas, als je dat lekker vindt. Zo bouw je langzaam op naar jouw ideale carnivoor plateau.
Wat moet ik drinken en hoe zit het met supplementen?
Water is je beste vriend. Drink voldoende water gedurende de dag. Wat veel mensen vergeten, is dat je met een carnivoor dieet minder vocht vasthoudt dan wanneer je veel koolhydraten eet. Het vasthouden van vocht is een direct gevolg van de koolhydraatinname, een principe dat ook van belang is bij keto voeding. Dus je hebt meer dorst, of je merkt dat je vaker moet plassen in het begin.
Wil je meer weten over het maken van een gezonde keuze, lees dan verder in onze post over de beste voeding voor katten.
Zout is ook heel belangrijk. Zonder koolhydraten verlies je veel natrium via je nieren. Als je je lusteloos, duizelig of krampachtig voelt, is de kans groot dat je meer zout nodig hebt. Voeg gerust wat extra zeezout toe aan je vlees. Dat is geen gekke tip bij dit voedingspatroon; het is een noodzaak om je elektrolyten in balans te houden.
Wat betreft supplementen: als je echt alles eet – vlees, vis, én orgaanvlees (zoals lever) – heb je vaak geen extra vitamines nodig. De lever is een natuurlijke multivitamine. Maar als je nog in een experimentele fase zit en je maakt je zorgen over bijvoorbeeld vitamine C, dan zijn er opties. Sommige mensen gebruiken supplementen met vitamine C of magnesium in de beginfase. Het is een persoonlijke afweging. Het doel van de strikte carnivoor aanpak is juist om géén supplementen nodig te hebben, omdat je alle essentiële voedingsstoffen uit je voeding haalt.
Veelgestelde vragen
Is dit dieet niet veel te eenzijdig?
Dat is een heel begrijpelijke zorg. Het lijkt in onze huidige kijk op voeding inderdaad eenzijdig. Het is echter zo dat dierlijke producten, vooral wanneer je orgaanvlees meeneemt, alle essentiële voedingsstoffen bevatten die het menselijk lichaam nodig heeft om te functioneren. Het is een ander soort eenzijdigheid dan wanneer je een week lang alleen maar brood eet; dit is een compleet voedsel dat gebouwd is om een ander dier te voeden, en wij zijn evolutionair gezien ook gebouwd om dit te verwerken.
Wat doe ik als ik moeite heb met de overgang?
De overgang, ook wel de ‘keto-griep’ of aanpassingsperiode genoemd, is normaal. Je lichaam schakelt van suikerverbranding naar vetverbranding. Dit kan je in het begin futloos maken, hoofdpijn geven, of je kunt je prikkelbaar voelen. Zorg dat je genoeg zout binnenkrijgt en voldoende rust neemt. Als de klachten na een week of twee aanhouden en erg heftig zijn, overweeg dan om tijdelijk wat meer vet te eten of om iets meer tijd te nemen voor de overstap.
Mag ik ook kip eten?
Ja, kip is een dierlijk product en mag zeker gegeten worden. Sommige mensen reageren gevoeliger op kip dan op rood vlees, omdat kip magerder is en een andere verhouding vetzuren heeft. Als je merkt dat je het prima verdraagt, is kip een prima aanvulling. Als je merkt dat je van kip minder energie krijgt, dan kun je beter even focussen op vette stukken rood vlees, zoals schouder of nek.