Waarom is de juiste kattenvoeding zo belangrijk?
Katten zijn unieke wezens. Ze zijn geen kleine honden. Dat is de eerste en belangrijkste les. Jouw kat is een pure carnivoor. Dat betekent dat zijn lichaam is gebouwd om vlees te eten. Heel veel vlees. In het wild jaagt een kat op kleine prooien. Zo’n prooi bestaat uit spieren, organen, botjes en huid. Dat is hun natuurlijke dieet. Deze balans is essentieel voor hun gezondheid, hun vacht, hun energie en zelfs hun humeur.
Als je dat dieet probeert na te bootsen met bijvoorbeeld veel granen of groenten, dan mist je kat belangrijke voedingsstoffen. Denk aan bepaalde eiwitten en vetzuren die hij alleen uit dierlijke bronnen kan halen. Als je merkt dat je kat veel slaapt, een doffe vacht heeft, of zelfs darmproblemen, dan is de voeding vaak een plek om te beginnen met verbeteren. Het gaat niet alleen om overleven; het gaat om optimaal leven. De beste voeding voor katten ondersteunt die natuurlijke bouwstenen.
###. Dit is de tekst:
De drie bouwstenen: Eiwitten, vetten en koolhydraten
Laten we de basis erbij pakken. Wat heeft je kat minimaal nodig in zijn dagelijkse rantsoen? Hou het simpel. Het gaat om deze drie hoofdgroepen. Deze voedingsstoffen zijn essentieel voor elke kat en vormen de basis van een gezond dieet, net zoals gezonde voeding essentieel is voor een gezond menselijk gewicht.
- Eiwitten: De absolute basis
Dit is het allerbelangrijkste. Katten hebben hoogwaardige dierlijke eiwitten nodig. Wat betekent ‘hoogwaardig’? Dat zijn eiwitten die alle essentiële aminozuren bevatten. Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Jouw kat kan er maar een paar zelf aanmaken. De rest moet hij echt uit zijn voer halen. Taurine is zo’n cruciaal aminozuur. Zonder voldoende taurine kan je kat hartproblemen of zelfs blindheid ontwikkelen. Dit zit uitsluitend in dierlijk weefsel. Vandaar dat plantaardige eiwitten, zoals die uit maïs of soja, niet als volwaardige vervanging dienen.
Kijk bij het kiezen van voer naar vlees, vis of gevogelte als eerste ingrediënt. Niet naar ‘plantaardige bijproducten’ of graan. De hoeveelheid eiwit in het voer moet hoog zijn. Richt je op minimaal 30% eiwit bij droogvoer en vaak nog hoger bij natvoer.
- Vetten: Energie en essentiële zuren
Vetten zijn de energieleveranciers van je kat. Ze leveren veel energie in een kleine hoeveelheid. Daarnaast zijn vetten belangrijk voor de opname van vitamines. Denk aan vitamine A, D, E en K; die lossen op in vet. Belangrijk zijn de omega-3 en omega-6 vetzuren. Die helpen bij een glanzende vacht en een gezond immuunsysteem. Weer geldt: deze haalt je kat het beste uit dierlijke vetbronnen, zoals visolie of kippenvet, niet uit bijvoorbeeld zonnebloemolie.
- Koolhydraten: Een beetje is genoeg
Hier zit de meeste discussie. In het wild eet een kat nauwelijks koolhydraten. Zijn lichaam is niet efficiënt in het verwerken van grote hoeveelheden zetmeel. Toch zie je koolhydraten veel in droogvoer. Dit komt doordat de brokjes anders niet stevig blijven. Kies dus altijd voor voeding met een zo laag mogelijk percentage koolhydraten. Als je de keuze hebt, geef dan liever natvoer of vers vlees. Daar zit van nature veel minder zetmeel in.
Natvoer versus droogvoer: Wat past bij mijn kat?
Dit is een vraag die veel baasjes bezighoudt. Beide hebben voor- en nadelen. Het draait om de samenstelling en het vochtgehalte.
Het voordeel van natvoer (blik of zakje)
Het grootste pluspunt van natvoer is het vochtgehalte. Katten hebben van nature een lage ‘drinkdrift’. Ze zijn gewend om hun vocht uit hun prooi te halen. Omdat katten vaak te weinig drinken, kan dit op termijn leiden tot blaas- en nierproblemen. Natvoer bevat vaak 70 tot wel 85% vocht. Dit is een enorme boost voor hun hydratatie.
Vaak bevat natvoer ook minder koolhydraten dan brokjes. Het lijkt meer op het natuurlijke dieet van een carnivoor. Het nadeel? Het bederft snel zodra je het openmaakt en het is duurder in aanschaf.
De rol van droogvoer (brokjes)
Droogvoer is handig. Het blijft lang goed, je kunt het makkelijk buiten de maaltijden aanbieden (vrij voeren) en het is voordeliger. Sommige mensen beweren dat het goed is voor de tanden. Dat klopt alleen als de brokjes heel hard zijn en de kat echt moet kauwen. Veel katten slikken brokjes heel door. Het effect op tandsteen is vaak beperkt.
Het grootste nadeel is het lage vochtgehalte (ongeveer 10%) en het vaak hogere gehalte aan koolhydraten en vulstoffen om de brok stevig te krijgen. Als je besluit droogvoer te geven, zorg er dan voor dat je echt kijkt naar een brok met een hoog vleespercentage en een laag percentage granen of aardappel. En zorg áltijd voor een schone, verse waterbak.
Mijn advies: Een combinatie
Voor veel katten is een combinatie ideaal. Geef je kat bijvoorbeeld elke dag een portie natvoer om de nodige hydratatie binnen te krijgen, en vul dit aan met een kleine portie kwalitatief goed droogvoer, of gebruik de brokjes als trainingstraktatie. Zo profiteer je van de voordelen van beide. Blijf altijd goed letten op de urineproductie en de algemene fitheid van je dier.
Hoe lees ik die lastige ingrediëntenlijst?
Je staat in de winkel. Je pakt twee blikken. De ene zegt ‘Kip en Kalkoen’, de ander ‘Vlees en dierlijke bijproducten met 4% kip’. Wat kies je dan? Hier is een simpele handleiding om snel de kwaliteit te beoordelen:
• Kijk naar de eerste drie ingrediënten. Dit zijn de bestanddelen die het meest in het product zitten. Staat hier ‘Kip’, ‘Kalkoen’, ‘Rundvlees’ of ‘Hart’? Dat is goed. Staat er ‘Granen’, ‘Maïs’ of ‘Plantaardige eiwitten’? Dan is dat een waarschuwingssignaal voor een carnivoor.
• Vraag je af: wat zijn ‘bijproducten’? ‘Dierlijke bijproducten’ klinkt eng, maar het hoeft niet slecht te zijn. Het betekent orgaanvlees (lever, hart, nier), wat juist heel voedzaam is. Het probleem ontstaat als het de hoofdmoot vormt en de bron onduidelijk is (bijvoorbeeld: ‘bijproducten van gevogelte’). Vraag je af of je liever vlees van een bekende bron hebt.
• Let op de vulstoffen. Als je veel ingrediënten ziet die lijken op wat je in je eigen voorraadkast hebt staan (rijst, tarwe, maïs, erwten, aardappelzetmeel), dan is het aandeel koolhydraten waarschijnlijk te hoog.
• Controleer de toevoegingen. Je wilt niet te veel toevoegingen. Vraag je af waarom er kunstmatige kleur- of smaakstoffen in zitten; je kat ruikt en proeft toch al. Let vooral op de vermelding van taurine. Dit moet er altijd bij staan, zeker bij voer waar veel vis in zit of als het een volledig dieet is.
Onthoud: een goed kattenvoer is simpel. Het lijkt op wat je kat in de natuur zou eten. Minder is vaak meer als het om de ingrediëntenlijst gaat.
Overstappen op nieuw voer: Zo doe je dat rustig
Je hebt besloten dat het tijd is voor een verandering in de voeding van je kat. Misschien is er een medische reden, of wil je gewoon een betere kwaliteit. Direct overschakelen is zelden een goed idee. Katten zijn gewoontedieren, en hun spijsverteringssysteem kan van slag raken door plotselinge veranderingen. Dit leidt vaak tot diarree of braken, wat jou onzeker maakt over je keuze.
Bouw het altijd langzaam op. Dit is de methode die het meest wordt aangeraden:
• Dag 1-3: Meng 25% nieuw voer met 75% oud voer. Geef dit door elkaar.
• Dag 4-6: Verhoog naar 50% nieuw en 50% oud voer. Blijf de reactie van je kat goed in de gaten houden. Krijgt hij stevige ontlasting? Top.
• Dag 7-9: Geef 75% nieuw voer en slechts 25% oud voer.
• Dag 10: Je kunt nu volledig overstappen op het nieuwe, beste voer voor je kat.
Als je kat na een paar dagen toch wat dunne ontlasting krijgt, neem dan een dagje pauze en blijf een dag langer op de vorige, succesvolle verhouding. Heb je een kitten of een zieke kat? Overleg dan altijd even met de dierenarts voordat je grote veranderingen doorvoert.
Veelgestelde vragen
wat is het beste voer voor een binnenkat?
Een binnenkat beweegt vaak minder dan een buitenkat. Je moet daarom extra letten op het aantal calorieën en het vetgehalte. Kies voor een voer dat iets lager in vet is, maar nog steeds rijk aan dierlijke eiwitten. Binnenkatten hebben soms ook meer baat bij vezels om haarballen beter kwijt te raken. Kijk op de verpakking of er ingrediënten zijn die de darmwerking bevorderen, net zoals je gezonde voeding om snel af te vallen kunt kiezen met vezels.
moet ik mijn kat altijd natvoer geven?
Nee, dat hoeft niet per se, zolang je kat voldoende drinkt. Als je kat een groot liefhebber is van brokjes en dagelijks meerdere bakjes vers water drinkt, dan is een kwalitatief goed droogvoer prima te doen. Het ideaal is echter een dagelijkse dosis vocht via natvoer, omdat dit de natuurlijke manier is waarop katten vocht opnemen.
is graanvrij voer altijd beter?
Voor de meeste katten is graanvrij voer een betere keuze, omdat granen vaak dienen als goedkope vuller en koolhydraatbron. Echter, ‘graanvrij’ betekent niet automatisch ‘goed’. Soms worden granen vervangen door aardappel of witte rijst, wat ook veel zetmeel is. De focus moet altijd liggen op een hoog gehalte aan dierlijk eiwit, ongeacht de afwezigheid van tarwe of maïs.